ZŁO WCIELONE

     Idea zła wywodzi się od zamierzchłych czasów i nierozerwalnie związana jest z kondycją człowieka. Od początku kształtowania się wszelkich form religijnych i koncepcji filozoficznych. aż po współczesność nieustannie zastanawiano się jak określić ludzką egzystencję wobec dwóch najbardziej pierwotnych, przeciwstawnych, ale trwających w nierozerwalności, sprawczych sił natury -Dobra i Zła. Zagadnienie genezy (Skąd zło?) i statusu ontologicznego (W jaki sposób istnieje zło, czym jest?) staje się głównym pytaniem religijno-filozoficznym.
     W historii filozofii istnienie zła wiązano wiązano m.in.: ze stanem niewiedzy (Sokrates, Platon) lub cierpienia (Epikur), niezgodnością postawy z rozumem świata (Epitet), niestosowaniem w działaniu właściwej człowiekowi zasady "złotego środka" (Arystoteles), bądź z samą istotą, naturą świata (Schopenhauer). Pierwsza religijna koncepcja zła pojawiła się wraz z prorokiem perskim Zaratustrą w VI w. p.n.e. Wyjaśnia on istnienie zła koegzystencją przeciwstawnych i wzajemnie do siebie niesprowadzalnych zasad - Dobra i Zła. Dobro i Zło są równoważnymi siłami i bezustannie zwalczającymi się nawzajem we wszechświecie. Wcieleniem zła w religii Zaratustry był Aryman (przeciwnik), który później w tradycji judejskiej w tekstach religijnych przybiera formę "szatana".
    
Wierzenia zawarte w księgach Biblii, mówią o strąceniu do piekieł zbuntowanego Anioła, który w pysze swej chciał być równy Bogu. Po buncie tym został z towarzyszami odrzucony przez Boga i strącony z najwyższego piedestału, zajmowanego w hierarchii stworzeń. Kontekst występowania nazwy "szatan" w Starym Testamencie wskazuje na role przeciwnika, oponenta, szpiega, oskarżyciela, ale nie na istnienie absolutnego antagonizmu pomiędzy Bogiem a Szatanem i traktowanie szatana jako ducha zła. W Nowym Testamencie jednak szatan staje się już "Księciem tego świata" (Ewangelia Św. Jana) oraz księciem demonów (Ewangelia Św. Mateusza). Zyskuje on rządy nad światem złych istot oraz równą Chrystusowi władzę nad człowiekiem. Nieustanne rozszerzenie władzy Szatana (który i tak zostanie pokonany u kresu czasu) stanowi dogmat i nieodłączny element chrześcijańskiego sposobu myślenia.
   
  Wraz z biblijnym sposobem przedstawienia Szatana pojawiło się wiele wątpliwości dotyczących zarówno jego przymiotów jak i pozostałych złych duchów. Najtęższe umysły średniowiecznej Europy podjęły więc heroiczny trud odpowiedzi na tak nurtujące pytania, jak np. : jak wielu aniołów uczestniczyło w buncie, jak długo trwał, jaka jest struktura organizacyjna piekła, jakie są imiona diabłów, ich wygląd, upodobania itd. Ze względu na oryginalność rozwiązań, wydaje się, że warto przytoczyć kilka obowiązujących ustaleń.  Francesco Maria Guazzo, włoski demonolog (1608), daje następujący podział demonów: "Są demony w górnej atmosferze, nie mające kontaktu z człowiekiem. Są demony w atmosferze wokół nas, odpowiadają za burze i nawałnice. Są demony lądowe grasujące po lasach i polach. Są demony żeńskie płci żeńskiej, szkodzące rybom. Są demony nocne, czarne które nie znoszą światła słonecznego. Pojawiły się również wypowiedzi na temat liczby demonów: Św. Makary: "Jest ich tak wiele jak pszczół", De Spina: "133 306 668 aniołów stało się demonami", Jean Wier: "66 książąt piekieł dowodzi 6 666 legionami, każdy po 666, co daje razem 44 435 556 demonów" (w tym czasie była to liczba równa prawie połowie populacji świata).
     Postać szatana stała się inspiracją nie tylko dla demonologów, ale również wzbudziła zainteresowanie artystów, co zaowocowało wieloma wybitnymi dziełami sztuki. Wszystkie wyobrażenia diabła w sztuce europejskiej zawierają w sobie apokaliptyczne atrybuty: Szatan jest potężny, wzbudza respekt i ucieleśnia wszelkie zło. W związku z faktem, że Szatan w Księdze Genesis występuje pod postacią węża a Apokalipsa nazywa go smokiem, posiada on wiele cech zwierzęcych, zwłaszcza typowych dla gadów i płazów. Atrybut rogów, bądź bezpośrednie kojarzenie zwierząt posiadających rogi z Szatanem (dotyczy to szczególnie kozła i barana) pochodzi nie tylko od kultu pogańskiego boga płodności Pana, ale ma również powiązane z etymologią słowa diabeł gr. diabolos -oszczerca, także jednak półkole, księżyc. Reasumując Książe Ciemności lubi ukazywać się w postaci bestii ze skrzydłami  (wskazującymi na jego anielską upadłość) usadowionej na ognistym rydwanie, bądź na grzbiecie piekielnego smoka w formie istoty z głową lwa lub kozła, posiadającej wiele cech zwierzęcych, takich jak: kopyta, pazury czy jaszczurzy ogon. Oto typowy wizerunek Szatana stworzony przez człowieka i uwieczniony na licznych przedstawieniach.
 
      Problem zgłębienia natury zła, stający w centrum zainteresowania człowieka, daje możliwość przeciwstawienia się mu. Poznanie i przeniknięcie jego istoty przynosi wiedzę z jakimi siłami mamy do czynienia. Przedstawienie go w cielesnej postaci obnaża jego naturę i odbiera wszechpotęgę co człowiekowi ułatwić ma walkę i ostateczne pokonanie go. Wydaje się jednak, że pragnienie poznania zła nie jest podszyte wyłącznie chęcią przezwyciężenia go, ale wynika z istoty ludzkiej i jest właściwa każdemu człowiekowi. Poznanie złożoności świata i wszelkich zasad panujących w nim stanowi o autentyczności istnienia.